Recensie: Ik kan in het donker zien – Karin Fossum

Ik kan in het donker zien

Karin Fossum is bij het grote publiek bekend van haar boeken over inspecteur Konrad Sejer. Ik kan in het donker zien staat los van deze serie. Dit boek is een psychologische thriller, waarbij Fossum put uit haar eigen ruime ervaring met het werk in zorginstellingen.

Als lezer kruipen we in de huid van de veertigjarige eenzame verpleger Riktor die smacht naar sociaal contact en aandacht van vrouwen. Uit eenzaamheid koopt hij met drank de vriendschap van zwerver Arnfinn en denkt in hem eindelijk een vriend gevonden te hebben. Riktor komt er echter achter dat Arnfinn hem besteelt, en slaat hem dood.

Riktor werkt al elf jaar in verzorgingshuis Løkka. Zijn agressieve neigingen komen ook in zijn werk naar boven. Zo schept hij er een sadistisch genoegen in om medicijnen te verwisselen of patiënten te knijpen. Hij weet zelf eigenlijk niet zo goed waar dit gedrag vandaan komt; hij heeft geen slechte jeugd gehad of iets dergelijks. In de instelling rijst het vermoeden dat iemand de patiënten iets aandoet nadat een van hen wordt vermoord. Er worden camera’s geplaatst, Riktor wordt betrapt en verdacht van de moord (die hij overigens niet gepleegd heeft). In de gevangenis komt Riktor tot rust; hij sluit vriendschap met de kokkin en besluit na zijn vrijlating op het rechte pad te blijven. Of dat lukt staat centraal in de rest van het boek.

Ik kan in het donker zien is geschreven in de ik-persoon en dat maakt het boek even realistisch als moeilijk om er in te komen. Riktor is een verward, gestoord persoon en Fossums manier van schrijven, volledig vanuit Riktors brein, zorgt ervoor dat je getuige bent van al zijn hersenspinsels. Dit leidt ertoe dat je tijdens het lezen steeds heen en weer geslingerd wordt tussen begrip en afkeer voor Riktor als personage.

Fossum blijft in Ik kan in het donker zien dicht bij haar hoofdpersoon. Dit maakt het boek erg geloofwaardig en geeft het tevens een diepere laag: wat als dit soort praktijken echt voorkomt? Het boek leest meer als een psychoanalyse van een crimineel dan als een thriller. Voor liefhebbers daarvan is dit boek zeker een aanrader.

Naschrift: Ik kan in het donker zien van Karin Fossum, vertaald door Lucy Pijttersen, Manteau, Antwerpen, 2012. Karin Fossums eerste boek verscheen in 1995: Eva’s oog. Hiervoor ontving Fossum de prestigieuze Riverton-Prijs en de Glazen Sleutel voor de beste Scandinavische misdaadroman.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s