Een familie van Ontdekkingsreizigers

In deze aflevering van Scandinavische Mythologie staat een familie centraal. En wat voor familie… een wel heel bijzondere.

Erik de Rode is bekend als de stichter van de eerste Scandinavische nederzetting op Groenland. Erik wordt in Noorwegen geboren als zoon van Thorvald Asvaldsson. In 960 wordt Eriks vader na ‘een aantal moorden’ gedwongen om Noorwegen te verlaten. De familie vertrekt naar het noordwesten van IJsland. Na de dood van zijn vader trouwt Erik met de IJslandse Thjodhild. Ze krijgen twee zonen, Leifr en Thorsteinn. Erik krijgt later nog een derde zoon, Thorvald, vermoedelijk van een andere vrouw, en een buitenechtelijke dochter Freydis.

Nadat Erik ruzie krijgt met een van zijn buren en hem vermoordt, verhuizen ze naar een ander deel van IJsland. Ook daar ontstaan wat ‘akkefietjes’ met buren, die uiteindelijk ook weer door Erik vermoord worden.

Erik wordt in 982 vogelvrij verklaard en voor drie jaar verbannen. Erik besluit dat het verstandig is om te vertrekken van IJsland, en hij gaat op zoek naar Gunnbjarnsaker, Gunnbjorns riffen, Groenland. Dit is een land dat een van zijn vrienden, Gunnbjorn Ulfsson, ergens in het Westen heeft gezien toen hij op zee verdwaald was. Erik besteedt de drie jaar goed en verkent de kust van Groenland. Hij keert terug naar IJsland met sterke verhalen over het prachtige land, dat hij ook maar meteen hernoemt in Groenland. Een jaar later vertrekt hij definitief met 25 schepen naar Groenland. Veertien van deze schepen komen aan, een aantal keert terug en de rest vergaat.

Erik sticht twee koloniën op Groenland, een oostelijke nederzetting, Eystribygð (bij de Zuidkaap) en een westelijke nederzetting, Vestribygð (bij Nuuk). De nederzettingen krijgen uiteindelijk meer dan 3000 inwoners. Er komen steeds immigranten vanuit IJsland. Een aantal brengt een onbekende ziekte met zich mee die veel leiders, waaronder Erik zelf, het leven kost. Ondanks deze tegenspoed, blijft de kolonie bestaan tot ver in de 15e eeuw, niet lang voordat Columbus Amerika ‘ontdekt’.

Het is in dit kader nog interessant om te vermelden dat Leifr, de zoon van Erik, de bekende Leifr Eriksson is, die rond het jaar 1000 in opdracht van koning Olaf Tryggvason naar Groenland vertrekt om de Groenlanders tot het christendom te bekeren. Leifr verdwaalt op zee en drijft af naar een hem onbekend land vol velden met druiven en granen. Hij noemt het land Vinland, neemt monsters van alles mee en vaart terug naar Groenland.

Daar aangekomen verkondigt hij het christendom, waarna hij Leif de Gelukkige wordt genoemd. Zijn vader Erik krijgt hij niet bekeerd, maar zijn moeder laat een kerk bouwen.

Door de wilde verhalen over het mooie land wil ook Leifs broer Thorsteinn het verre land bezoeken. Thorsteinn vraagt Erik om mee te gaan als leider van de expeditie. Na wat tegensputteren geeft Erik toe en gaat hij mee. Dat heeft nog wel wat voeten in aarde want Erik verstopt op de ochtend van vertrek nog vlug een kistje met zilver en goud. Even later klimt hij op zijn paard en valt eraf waarbij hij zijn schouder verwondt en een paar ribben breekt. Volgens Erik is dit zijn straf voor het verstoppen van het geld. Erik en zijn mannen zeilen weg en drijven geruime tijd doelloos rond. Ze zien IJsland in de verte liggen maar komen uiteindelijk weer terug bij Groenland zonder het land van Leifr te hebben gezien. Thorsteinn bekeert zich tot het christendom en sterft aan waarschijnlijk dezelfde ziekte die Erik het leven kostte.

Thorvald, de derde zoon van Erik, is net zo reislustig als zijn vader en broers. Ook hij wil Vinland wel eens zien en vertrekt op expeditie met 140 man richting Vinland. Zijn halfzus Freydis, Eriks buitenechtelijke dochter, is ook van de partij. Deze expeditie komt waarschijnlijk wel in Canada en Amerika terecht, misschien wel zonder dat ze het echt beseffen.

Ze ontdekken een aantal plekken, waar- onder Furdurstrandir (‘Wonderbaarlijke Stranden’, vermoedelijk in Canada bij Sheshashui) en Straumsfjord. Vanaf die plek is een deel van de expeditie naar het noorden vertrokken en een ander deel richting zuiden op zoek naar Vinland. Freydis en Thorvald besluiten om met deze expeditie mee te gaan. Ze komen uiteindelijk aan bij een plek die ze Hóp noemen. Daar blijven ze een tijdje, maar ze worden steeds aangevallen door andere verkenners.

Freydis ontpopt zich tot een echte krijger. Tijdens een van de gevechten scheldt ze haar aanvallers uit, ontbloot haar borsten en kletst ermee tegen een zwaard. De aanvallers keren van schrik om. Uiteindelijk besluit men terug te keren naar Straumsfjord. Daar aangekomen gaat een groep mannen, waaronder Thorvald, op zoek naar de noordelijke expeditie. Tijdens deze reis wordt Thorvald doodgeschoten door een eenbenige man. Die weet te ontkomen.

Ondanks dat het niet voor iedereen goed afloopt, hebben alle kinderen van Erik dus veel belangrijke en verre reizen gemaakt.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s