art · Dutch

Scandinavische Kunst: Rosemaling

Je ziet het volop in Noorse toeristenwinkeltjes: rosemaling, ofwel decoratief bloemen schilderen. Deze vorm van decoratie op houten objecten zoals servetringen, bekers, schaaltjes, doosjes en meubilair, stamt uit ca. 1740 en is in het oosten van Noorwegen ontstaan. Rosemaling komt vooral veel voor in Telemark en Hallingdal. Deze kunstvorm heeft zich ontwikkeld uit een vroegere vorm van decoratief schilderen, soms gecombineerd met goud ingelegd acanthus-houtsnijwerk. Onder invloed van barokke en rococo kunststijlen is het decoratieschilderen van de stedelijke aristocratie naar het Noorse platteland overgewaaid. Op het armere platteland worden de gouden accenten vervangen door de daar populaire bonte, heldere kleuren die ook bekend zijn van decoraties van de bunad.

Vanaf halverwege de jaren 1700 reizen arme kunstenaars door Noorwegen en schilderen kerken, huizen en later ook meubilair en objecten in ruil voor geld of onderdak. Rosemaling raakt zo ook in het westen van Noorwegen en op het platteland bekend, waar de kunstenaars steeds meer experimenteren en hun eigen stijl ontwikkelen. Tegenwoordig zijn er drie stijlen te onderscheiden: Telemark, Hallingdal en Rogaland. De motieven zijn vergelijkbaar en bestaan uit bloemen (acanthus, ook veel in Griekse en Romeinse kunst gebruikt), versierd met krullen en ranken, soms worden ook dieren en mensen afgebeeld.

Deze vorm van decoratieschilderen is niet exclusief voor Noorwegen. In Nederland zagen we vergelijkbare motieven in de Hindelooper schilderstijl. Hindeloopen ontwikkelde zich in de 17e eeuw tot een belangrijk en welvarend handelscentrum in Nederland. Door de houtvaart was er veel contact met Noorwegen en andere landen; van deze reizen brachten handelaars van de Verenigde Oost-Indische Compagnie souvenirs als Chinees porselein, gedecoreerde katoenen stoffen en Noorse geschilderde objecten en meubels mee. De motieven en decoraties beïnvloedden de smaak van de Hindelooper schilders, hetgeen tot uiting kwam in hun decoratieschilderingen. Rosemaling en Hindelooper schilderwerk hebben elkaar daardoor beïnvloed en kennen veel overeenkomsten.

Vanaf halverwege de jaren 1800 raakte rosemaling in Noorwegen minder populair. Met verschillende emigratiegolven naar Amerika, waarbij Noorse emigranten in met rosemaling beschilderde kisten hun inboedel meenamen, is rosemaling ook in Amerika terechtgekomen. Daar wordt de interesse in rosemaling in de 20e eeuw weer aangewakkerd en beleeft het nu een opleving. Er worden wedstrijden georganiseerd en er zijn verenigingen opgericht. Er worden zelfs gemberkoekjes gedecoreerd met patronen uit de rosemaling.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s