Sovjetistan

Erika Fatland, bekend van haar boek Een jaar zonder zomer over de bomaanslag in Oslo en het bloedbad op Utøya, schetst in haar boek Sovjetistan een beeld van de bij ons vrijwel onbekende ‘stannen’.

Ze onderzoekt drie vragen:

  • Welke sporen van de Sovjet-Unie zijn nog steeds voelbaar in de landen Turkmenistan, Kazachstan, Tadzjikistan, Kirgizstan en Oezbekistan?
  • Wat is er over van de oorspronkelijke cultuur uit de tijd voor de Sovjet-Unie?
  • Als laatste: hoe is het de vijf landen vergaan sinds het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991?

Fatland beschrijft de bizarre dictatuur in Turkmenistan waar ze tijdens haar reis constant vergezeld wordt door een gids. Ze toont de presidentsverheerlijking aan de hand van de bijna robotachtige uitdrukkingen waarmee de Turkmenen praten over hun president. Niemand zegt iets wat negatief opgevat kan worden. Ook neemt ze ons mee naar de paardenspelen die verplicht volksvermaak zijn.

Fatland schrijft daarna over arme woestijnvolkeren en bruidroof in landen waar de leiders zich meer bezighouden met wie de hoogste vlaggenmast of het grootste, duurste standbeeld van zichzelf kan laten bouwen. Ze schrijft ook over milieurampen en bezoekt Tsjernobyl en vertelt over hoe het Aralmeer door menselijk handelen vrijwel is verdwenen.

Reisbeschrijvingen en historische informatie worden afgewisseld met ontmoetingen en gesprekken met inwoners van de landen waar Fatland doorheen reist. Opvallend is dat ze ook in de armste gebieden hartelijk verwelkomd wordt en dat het weinige voedsel dat er is, gul gedeeld wordt.

 

Sovjetistan geeft een mooi en uitermate boeiend inkijkje in deze voor ons veelal onbekende landen. Het boek geeft veel geschiedenis, achtergronden en observaties en laat ons kennis maken met de mensen die in zo’n andere cultuur dan wij leven, soms in angst, onder gewelddadige dictatoriale regeringen en vaak toch ook gelukkig. Ik beveel Sovjetistan van harte aan.

CF

Erika Fatland, Sovjetistan: een reis door Turkmenistan, Kazachstan, Tadzjikistan, Kirgistan en Oezbekistan (ebook), Vertaling: Maud Jenje, De Geus, Amsterdam, 2017.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s