Recensie: Ambulance

Ambulance is een verhalenbundel van Johan Harstad. Harstad schreef deze bundel voor zijn andere werken. In het nawoord stelt hij dat de bundel het minst geredigeerd is van al zijn werken. In sommige opzichten is dat ook te merken, niet elk verhaal is even goed uitgewerkt. Dit doet echter geen afbreuk aan de kwaliteit van de verhalen of de indruk die zij achterlaten.

Harstad schrijft in dezelfde lange, beschouwende zinnen die zo kenmerkend zijn voor al zijn boeken. De elf verhalen in de bundel lijken in eerste instantie los van elkaar te staan. Na een tijdje realiseer je je echter dat ze toch metbelkaar in verband staan: hoofdpersonages uit het ene verhaal duiken op als nevenpersonages in het andere. Ook personages in verschillende verhalen horen of zien dezelfde zaken (een ambulance bijvoorbeeld) of kijken naar dezelfde tv-programma’s. De bundel vormt daardoor een mooi geheel.

Onzichtbaarheid en escapisme lopen als rode draad door alle verhalen heen. Alle personages hebben met elkaar gemeen dat ze eenzaam zijn en het nut van het leven niet meer zien zitten. Enkele personages geven de hoop op, anderen niet. 

De verhalen zijn zwaar, soms schokkend en vaak ontroerend en zullen nog lang in het hoofd van de lezer rondwaren. Er is gelukkig altijd hoop, niet alles is verloren. 

Zo is de bundel ook opgebouwd, van wat sombere verhalen naar gaandeweg meer hoopvolle, meer positieve verhalen. Vooral het laatste verhaal is daardoor een mooie afsluiting van de bundel. Het gaat over een weduwnaar die vanuit een luchtballon foto’s, waarop hijzelf met zijn overleden vrouw staat, over Stavanger uitstrooit, vervolgens alle ballast overboord gooit en dan gewoon verder opstijgt, naar de hemel. 

Ambulance is dus geen vrolijk boek, maar het is ondanks de soms lange zinnen met veel komma’s wel een prachtige bundel met mooie, diepgaande verhalen. Harstad weet je de verhalen in te trekken en je aan het denken te zetten en dat lukt niet alle beginnende schrijvers. 

Naschrift: Johan Harstad (1979) is een jonge, Noorse schrijver. Zijn debuutroman Buzz Aldrin, waar ben je gebleven? werd opgevolgd door de roman Hässelby. In 2011 verscheen zijn science fiction-roman Darlah. Harstad werkt ook als grafisch ontwerper onder het label LACKTR. ‘Ambulance’, Johan Harstad, vertaald door Paula Stevens. Podium 2014.

Advertisements

Recensie: Darlah – Johan Harstad

Darlah

Darlah is het nieuwste boek van de Noorse schrijver Johan Harstad dat onlangs in Nederlandse vertaling is verschenen. Het heeft als ondertitel ‘172 uur op de maan’, het boek gaat dan ook over een nieuwe expeditie naar de maan die in 2000 door een aantal mysterieuze mannen wordt besproken. Om fondsen te werven en media-aandacht te genereren wordt een loterij uitgeschreven waardoor drie tieners tussen de 14 en 18 de kans krijgen om in 2013 172 uur op de maan te verblijven.

Het boek is opgedeeld in drie delen, in het eerste deel beschrijft Harstad op meeslepende wijze de levens van de tieners die zich, al dan niet vrijwillig, hebben opgegeven voor de loterij: Mia uit Noorwegen, Antoine uit Parijs en Midori uit Japan. Alledrie zijn ze niet gelukkig met hun leven zoals het nu is; Mia heeft een beginnend bandje dat maar niet wil doorbreken en betuttelende ouders, Midori vindt dat ze in een bekrompen stad woont met stomme ouders en Antoine heeft liefdesverdriet. Deze drie worden geselecteerd voor de expeditie naar de maan en op de NASA basis klaargestoomd. In dit gedeelte gebeuren al enkele mysterieuze dingen en krijgt elke jongere te maken met een soort visioen waarin hun verteld wordt dat ze niet mee moeten gaan naar de maan.

Eenmaal op de maan stellen al hun zorgen niets meer voor als er problemen ontstaan met de elektriciteit. Nu moeten ze allemaal zien te overleven. Langzaam komen ze erachten dat ze niet de enigen zijn op de maan en dat er een reden was waarom niemand meer naar de maan is gegaan.

Harstad levert met Darlah een boek dat een heel andere ontknoping krijgt dan je in eerste instantie zou verwachten. Het boek begint als een gewone realistische jongerenroman en eindigt als een fantastisch eng sciencefiction verhaal. Harstad is duidelijk geïnspireerd door films en tv series als Alien en Twin Peaks en maakt ook gebruik van urban legends, broodje-aap verhalen. Met al deze ingrediënten vertelt Harstad zijn heel eigen verhaal wat resulteert in een boek dat eindigt op een punt waar veel andere schrijvers juist zouden beginnen. Dit maakt Darlah alleen nog maar spannender en beklemmender.

    Naschrift: Darlah van Johan Harstad, vertaald door Paula Stevens, Podium 2011.

    Johan Harstad (1979, Stavanger) is een toneelschrijver en brengt in eigen beheer muziek, film en grafisch werk uit onder zijn eigen label LACKTR. Hij debuteerde als schrijver in 2007 met Buzz Aldrin, waar ben je gebleven? en in 2009 volgde Hässelby. Met Darlah heeft Harstad in 2011 de Brage Literatuurprijs voor Jeugdromans gewonnen.