Scandinavische kunst: Steilneset in Vardø

In deze aflevering van Scandinavische kunst bespreek ik een bijzonder monument: het Steilneset monument in Vardø.

noorwegen steilnesetDit monument is in 2011 geplaatst om de heksenvervolging in Vardø te herdenken. In 1621 zijn 77 vrouwen en 14 mannen in Vardø veroordeeld voor hekserij en verbrand. Het monument bestaat uit twee onderdelen en is een samenwerking van de Zwitserse architect Peter Zumthor en de Frans-Amerikaanse kunstenares Louise Bourgeois.

Zumthor heeft een indrukwekkend 125 meter lang gebouw ontworpen met een smalle gang waarin willekeurig steeds een verlicht vierkant raampje is geplaatst voor elk slachtoffer. Bij elk raam vind je een gedenkplaat met de naam van het slachtoffer en een korte tekst met de beschuldiging. Deze teksten zijn geschreven door historica Liv Helene Willumsen en zijn gebaseerd op rechtbankverslagen uit de 17e eeuw. Door elk raam is van buiten een enkele brandende gloeilamp zichtbaar, in deze verlaten regio kun je alleen aan de verlichte ramen zien welke huizen bewoond zijn.

Louise Bourgeois heeft een installatie gemaakt in een vierkant, stalen paviljoen met 17 panelen van getint glas die net de grond en het plafond niet raken. Binnen staat een metalen stoel waar (geprojecteerde) vlammen uit de zitting komen. De vlammen worden gereflecteerd in 7 ovale spiegels rondom de stoel, als rechters die de beschuldigde omcirkelen.

Steilneset_MemorialSteilneset monument, foto: Bjarne Riesto -https://www.flickr.com/photos/eager/13571909504  CC BY 2.0

Advertisements

Joik in Disneyfilm Frozen

De nieuwste Disneyfilm ‘Frozen’ opent met een joik van de Zuid-Samische componist Frode Fjellheim.

Het verhaal van ‘Frozen’ is losjes gebaseerd op De Sneeuwkoningin van Hans Christian Andersen en Disney heeft zich voor de achtergronden en designs sterk laten inspireren door Noorwegen.

Een team van Disney is in 2012 naar onder andere Bryggen en de Borgund staafkerk geweest, in productietekeningen is zelfs ook de Nidarosdom in Trondheim te herkennen. Naast architectuur heeft het team ook bunadmotieven en andere textielpatronen bestudeerd om te kunnen gebruiken in de film.

In Noorwegen kocht het team van Disney op de valreep nog een paar CD’s waaronder het album Norwegian Voices van Cantus, het eerste nummer op dat album is de joik Vuelie, geschreven door Fjellheim. Fjellheim
kreeg kort daarna een telefoontje van
de Amerikaanse platenmaatschappij die interesse toonde in het nummer.

Van het een kwam het ander. Vuelie, in een iets ander jasje en weer uitgevoerd door Cantus, heeft uiteindelijk een zeer prominente plek in Frozen gekregen. De joik is zowel als openingslied te horen als bij de climax van de film.